DyskutujMY!
Poniższy artykuł został napisany przez uczniów IX Liceum Ogólnokształcącego im. Karola Libelta w Poznaniu jako część projektu DyskutujMY! w ramach inicjatywy Zwolnieni z Teorii.
Od autorów:
DyskutujMY! to projekt społeczny tworzony przez młodzież dla młodzieży, w celu popularyzacji i zwiększenia świadomości w zakresie dyskusji. Powstał spontanicznie – zainspirowała nas debata przeprowadzona podczas jednej z lekcji w szkole. Początkowo pomysł ograniczył się jedynie do utworzenia Szkolnego Koła Debat w IX Liceum Ogólnokształcącym, jednak szybko urósł do pełnowymiarowego projektu społecznego, który zdecydowaliśmy się tworzyć w ramach olimpiady Zwolnieni z Teorii. Zespół projektowy liczy cztery osoby, każdy z nas jest licealistą i każdy przykłada się do prężnego rozwoju projektu. Nasz cel jest prosty – uczyć młodzież dyskutować, tak aby w przyszłości mogli w pełni sprawnie uczestniczyć w życiu społecznym. Mieliśmy dosyć monotonnych debat, jakie toczą się w przestrzeni publicznej, a które są głównie przepychankami słownymi nieprowadzącymi do żadnych wniosków, dlatego postanowiliśmy wprowadzić realną zmianę. Projekt wystartował w grudniu ubiegłego roku, aktualnie w marcu udało nam się odwiedzić 14 klas i przekazać naszą wiedzę o dyskusji blisko 500 osobom.
Uczniowie zapraszają na konferencję edukacyjną „Dyskusja od podszewki”, która odbędzie się 21 marca 2026 roku w godzinach 10.00–14.00 w Collegium Da Vinci w Poznaniu przy ul. Kutrzeby 10. W jej trakcie uczestnicy zobaczą pokazową debatę oksfordzką i wysłuchają prelekcji poznańskich wykładowców. Formularz do zapisów: >>LINK<<
Dyskusja rozwija
Zróżnicowanie opinii jest naturalne. Każdy człowiek odbiera świat w inny sposób, dostosowany do jego możliwości, przekonań oraz ogółu okoliczności, w jakich się znajduje. Bardzo trudno znaleźć dwie osoby o tych samych opiniach, tym bardziej, jeśli będą one z dwóch odrębnych kręgów kulturowych. Kontekst społeczno-kulturowy, w jakim człowiek dorasta i żyje, kształtuje jego postrzeganie. Pokazują to różne zachowania i tradycje, a nawet sam język. Dla przykładu ludność zamieszkująca koło podbiegunowe w swoich językach wyróżnia kilkanaście odmiennych słów na śnieg, w zależności od jego konsystencji, wyglądu lub poziomu sypkości, w momencie gdy przeciętny Niemiec lub Hiszpan nie będzie zainteresowany dzieleniem śniegu na jakiekolwiek pomniejsze kategorie.
Ludzki mózg jest bardzo przywiązany do własnych opinii. Rzadko samodzielnie je weryfikuje czy konfrontuje z rzeczywistością, jakby jego perspektywa była jedyną słuszną. Człowiek z natury nie jest szczególnie samokrytyczny, dlatego bez udziału drugiego człowieka pozostałby pewnie w stworzonej przez siebie bańce wyobrażeń o świecie. Dzięki dyskusji granice zostają poszerzone, a opinie skonfrontowane. Dyskusja jest najlepszym narzędziem rozwoju, jakie można było stworzyć, ponieważ pozwala wyjść poza własne schematy poznania i stanąć w butach innej osoby. Poprawnie przeprowadzona dyskusja otwiera na nowe spojrzenia i poglądy.
Dyskusja rozwija społecznie, nie tylko poznawczo. Poza oczywistą jej rolą, jaką jest przekazanie informacji i wymiana opinii, dyskusja stanowi również formę interakcji społecznej. Jej prowadzenie uczy jednostkę życia w społeczeństwie i obcowania z innymi. Dyskusja jest stałym elementem procesu socjalizacji wtórnej, podczas którego jednostka konfrontuje opinie i wartości, w których została wychowana, i tworzy własną, odrębną tożsamość. Dodatkowo badania profesora Lwa Wygotskiego oraz opublikowane do nich wnioski pokazują, że dyskusja w procesie nauki rozwija umiejętności społeczne i poznawcze, prowadzi do lepszego zrozumienia tematu, a równocześnie wspiera rozwój osobisty i odkrywanie indywidualności.
Ponadto umiejętność prowadzenia dyskusji, jako umiejętność z zakresu komunikacji, pozwala na bardziej skuteczne rozwiązywanie konfliktów. Dla umiejących się komunikować, to jest umiejących słuchać, oraz w nieofensywny sposób wyrażać swoją opinię, wyjście z sytuacji konfliktowej nie stanowi wielkiego wyzwania. Potwierdzić to mogą badania z 2017 roku przeprowadzone na grupie 245 nauczycieli szkół podstawowych, które sprawdzały zależność między kompetencjami komunikacyjnymi a stylami rozwiązywania konfliktów przez dyrektorów szkół. Wykazały one, że dyrektorzy o niższych umiejętnościach komunikacji mają tendencję do ignorowania konfliktów, co prowadziło do ich nawracania, natomiast ci o wyżej rozwiniętych kompetencjach komunikacyjnych byli w stanie problem rozwiązać, zamiast go unikać.
Wyżej przytoczone badania oraz wnioski z nich pokazują, że dyskutowanie jest ważne pod wieloma względami. Zaczynając od poszerzania granic poznawczych, przez rozwój społeczny, po umiejętność radzenia sobie z konfliktami. Dyskusja rozwija intelektualnie, jak i społecznie, a jej prowadzenie przynosi dyskutantom niezliczone korzyści, co czyni ją jednym z najlepszych narzędzi rozwoju wymyślonych przez człowieka.