Czym są zanieczyszczenia środowiska?

Od najmłodszych lat uczymy się, dlaczego nie wolno wyrzucać śmieci w przypadkowych miejscach albo dlaczego duża liczba samochodów spalinowych zagraża naturze. Czy mamy jednak świadomość, jaki wpływ mają one na naszą planetę? Zanim przejdziemy dalej, zapoznajmy się z dwiema definicjami – środowiska oraz zanieczyszczeń środowiska.

Zgodnie z Ustawą z dnia 27 kwietnia 2001 roku Prawo ochrony środowiska środowisko to
ogół elementów przyrodniczych, w tym także przekształconych w wyniku działalności człowieka, a w szczególności powierzchnia ziemi, kopaliny, wody, powietrze, zwierzęta i rośliny, krajobraz oraz klimat. Jak podaje Narodowy Instytut Zdrowia Publicznego PZH – Państwowy Instytut Badawczy, zanieczyszczenia środowiska to niekorzystne przeobrażenie elementów środowiska wywołane przez wprowadzenie do powietrza, wody lub gleby zanieczyszczeń stałych, ciekłych lub gazowych, a także energii w takich ilościach, że może to ujemnie wpływać na zdrowie człowieka, biosferę i klimat czy powodować inne niekorzystne zmiany, np. korozję metali.

Zapoznawszy się z podstawowymi terminami, przejdźmy do podziału zanieczyszczeń środowiska naturalnego. Podstawową jednostką klasyfikującą zanieczyszczenia środowiska jest ich pochodzenie. Możemy wyróżnić zanieczyszczenia powstałe w sposób naturalny oraz antropogeniczny (spowodowany działalnością człowieka). Do zanieczyszczeń powstających w sposób naturalny zaliczamy m.in. emisje wulkaniczne, dym z pożarów lasów, związki żelaza znajdujące się w wodach podziemnych i powierzchniowych czy kurz przenoszony przez wiatr. Zanieczyszczeniami antropogenicznymi są natomiast m.in. dym z zakładów przemysłowych, spaliny czy zrzuty przemysłowe (szkodliwe substancje uwalniane przez fabryki do środowiska).

Zanieczyszczenia można także podzielić ze względu na środowisko, na które oddziałują (gleba, powietrze lub woda). Główną przyczyną zanieczyszczeń gleb są m.in. nadmierne wydobycie złóż naftowych, rolnictwo czy zła gospodarka odpadami. Na zanieczyszczenia powietrza wpływają przede wszystkim działalność przemysłowa, transport, a nawet gospodarstwa domowe (ogrzewanie). Negatywny wpływ na wodę mają głównie nadmierna liczba mikroorganizmów, bakterii czy metale ciężkie i pestycydy. Warto wspomnieć o jeszcze jednym znanym od kilku lat zagrożeniu – mikroplastiku, czyli rozkładających się tworzyw sztucznych. Jego źródłem są m.in. ubrania, opony czy sprzęty wykorzystywane w przemyśle. Mikroplastik zanieczyszcza wodę, glebę oraz powietrze, a także ma negatywny wpływ na zdrowie zwierząt.