Artykuły

Dziś obchodzimy Dzień Nauki Polskiej – święto pozwalające nam celebrować osiągnięcia rodzimych naukowców, dzięki którym rozwijają się ważne dla nas wszystkich obszary, takie jak medycyna czy technologie środowiskowe, ale nie tylko… Przeczytaj artykuł, by dowiedzieć się więcej o polskiej nauce w 2025 r.

Świat, w którym wiedza nie ma granic, a nauka staje się udziałem każdego, nie tylko naukowców – to właśnie chce osiągnąć ruch otwartej nauki. Ogólnodostępne publikacje i dane badawcze, akademia i instytucje badawcze w służbie społeczeństwa, a także zwykli obywatele w laboratoriach. Brzmi jak marzenie? Przeczytaj, jak demokratyzuje się wiedzę naukową w praktyce.

Szerzenie rzetelnych informacji na temat osiągnięć naukowych nie jest dziś łatwą sprawą. Z jednej strony naukowcom brak czasu lub środków na skuteczną popularyzację, z drugiej popularyzatorom trudno przebić się przez gęstwinę fake newsów i konkurencji – celebrytów oraz influencerów. Dlaczego warto komunikować naukę pomimo przeciwności? Sprawdź z nami!

Wyobraź sobie czarną skrzynkę, która ma za zadanie podejmować decyzje wpływające na Twoje finanse, zdrowie czy szanse na kredyt. Wrzucasz do niej dane na Twój temat, a po chwili otrzymujesz odpowiedź wygenerowaną nie przez specjalistę… ale przez algorytm, który nie potrafi uzasadnić swojej decyzji. W taki sposób działa wiele dużych modeli językowych – precyzyjnych i szybkich, ale nieprzejrzystych. Dlatego właśnie badacze i twórcy AI zaczęli uczyć maszyny tłumaczenia się z własnych wyborów.

Sztuczna inteligencja wkracza do laboratoriów, uczelni i instytutów badawczych z przytupem. Dla wielu badaczy staje się nie tylko technologicznym gadżetem, ale realnym wsparciem w analizie danych, pisaniu tekstów czy planowaniu eksperymentów. AI nie wyręcza w myśleniu, ale zdecydowanie przyspiesza i ułatwia pracę. Sprawdź, w których momentach procesu badawczego może Ci pomóc i gdzie warto zachować czujność.

Neuroplastyczność to trwała zmiana w pracy komórek nerwowych wywołana bodźcami ze środowiska. Ten proces obejmuje przekształcenia w budowie neuronów i ich sieci, transmisji sygnałów między synapsami i poziomie neuroprzekaźników. Możemy wtedy zaobserwować u kogoś zmiany w zachowaniu i poprawę funkcji poznawczych, takich jak pamięć i zdolność do uczenia się nowych rzeczy. Gdyby nie neuroplastyczność, mózg nie byłby w stanie się regenerować, adaptować do nowych warunków, zapamiętywać istotnych faktów ani uczyć się przez całe życie.

Każdego dnia robimy tysiące oddechów, a w ciągu dwóch lat to aż 16 milionów. Naukowcy z Łukasiewicz – Poznańskiego Instytutu Technologicznego skracają ten proces… do zaledwie miesiąca. Wszystko po to, by nowoczesne implanty mogły jak najszybciej trafić do pacjentów.

Badania naukowe stanowią fundament postępu naukowego i technologicznego, dlatego rzetelne i etyczne prowadzenie badań jest kluczowe dla budowania zaufania do nauki. Instytucje naukowe powinny wdrażać politykę etyczną i procedury kontroli jakości na wszystkich etapach badania – obowiązuje to również badaczy uczestniczących w przeprowadzaniu badań. Być może marzysz o karierze naukowej albo stoisz u jej progu? Chcesz swoje badanie zorganizować jak najlepiej, ale gubisz się w ogromie zasad i zaleceń? Poniżej znajdziesz krótki przewodnik po dobrych praktykach, który może Ci się przydać podczas projektowania Twojego pierwszego badania!

Komunikacja naukowa to sztuka, która wymaga precyzji, prostoty i empatii wobec odbiorcy. Zrozumienie wyników badań naukowych przez szerszą publiczność jest kluczowe dla budowania zaufania do nauki, a także dla podejmowania decyzji na podstawie wiedzy naukowej. W tym artykule przedstawimy najlepsze praktyki komunikowania odkryć naukowych w sposób przystępny i angażujący, bazując na doświadczeniach i rekomendacjach ekspertów.

Technologie kosmiczne już dziś wpływają na naszą codzienność, a polski przemysł coraz mocniej zaznacza swoją obecność na arenie międzynarodowej. W 2024 roku sektor kosmiczny w Polsce nie tylko się rozwijał, ale też zdobywał uznanie dzięki innowacyjnym projektom, takim jak rakieta Bursztyn czy sukcesy na międzynarodowych targach IAC. Jakie konkretnie technologie kosmiczne znajdują zastosowanie w polskim przemyśle i jaką rolę odgrywają w nim instytucje badawcze? O tym opowiemy w niniejszym artykule.

Druk 3D żywych tkanek (bioprinting) to dynamicznie rozwijająca się dziedzina biotechnologii, która umożliwia tworzenie tkanek i organów na zamówienie. Tego typu technologia stwarza nadzieje na rewolucję w transplantologii i medycynie regeneracyjnej, ale także rodzi wiele pytań etycznych. Bioetyka próbuje na nie odpowiedzieć, balansując pomiędzy innowacyjnością technologii a potrzebą ochrony godności i integralności człowieka. W artykule przyjrzymy się bioetycznym wyzwaniom bioprintingu w Polsce i na świecie, porównując różne podejścia do tej technologii.

Postdoktorat (postdoc) to kluczowy etap kariery dla młodych naukowców, który otwiera drzwi do niezależnych badań i współpracy z przemysłem. W Polsce, podobnie jak na świecie, postdoc pełni funkcję przejściową między studiami doktoranckimi a stabilnym zatrudnieniem na uczelni lub w sektorze przemysłowym. W artykule przyjrzymy się, czym dokładnie jest postdoc oraz jakie wyzwania i możliwości czekają na młodych badaczy w Polsce.